Met het groeiende aantal treinreizigers neemt het belang van veilige en duurzame constructies voor de bouw van treinstellen verder toe. In deze sector werken tal van fabrikanten samen met gespecialiseerde toeleveranciers. Een van deze bedrijven is het Hongaarse Metal 99 Kft. De engineers daar werken samen met toonaangevende treinenbouwers en toeleveranciers van vervoersmaatschappijen in binnen- en buitenland, waaronder BIBUS AG. De bedrijven voorzagen Metal 99 van een duurzame, hydraulische dempingsoplossing van de Duitse dempingsspecialist ACE Stoßdämpfer GmbH voor pneumatisch aangedreven schuifdeuren in Hongaarse treinen.
Het familiebedrijf Metal 99, dat in 1992 begon met de reparatie van hoogspanningsapparatuur, ramen en deuren en met de productie van deursystemen voor het openbaar vervoer, heeft een dynamische ontwikkeling doorgemaakt. “Tegenwoordig produceren we met een team van 120 medewerkers onder meer ramen met een zelf ontwikkeld profielsysteem. We staan bekend om onze schuifdeuren en om onze elektrisch en pneumatisch aangedreven schuif- en zwenkzwaaideuren voor binnen en buiten, die we geheel volgens de specifieke wensen van onze klanten ontwerpen”, legt directeur Péter Garajszki uit. Hij voegt eraan toe dat zijn team ook de deuren ontwikkelde voor de Hongaarse hogesnelheidstreinen, en ook voor de aangekoppelde nieuwe IC-wagons.
Voor de pneumatische systemen en andere componenten werkt Metal 99 al vele jaren succesvol samen met BIBUS in Hongarije. Het Zwitserse BIBUS AG, het moederbedrijf van BIBUS, geldt in heel Europa als een van de eerste adressen voor full-service oplossingen rond hydraulische en pneumatische componenten en aandrijf- en besturingssystemen. Ook bekend als leverancier van complete installaties, kreeg BIBUS in dit geval de vraag of zij een groot aantal industriële stootdempers van hoge kwaliteit kon leveren. Deze moesten ervoor zorgen dat de schuifdeuren van treincoupés betrouwbaar open- en dichtgaan – ook op de lange termijn. Daarnaast moesten ze bescherming bieden tegen vandalisme aan deuren, de aandrijvingen en de profielen.
Geen enkel risico
Het team van Dávid Garajszki, technisch directeur van Metal 99, heeft veel ervaring met het gebruik van hoogwaardige materialen en componenten als standaarduitrusting in hun constructies. Daarom werd het ontwerp van de schuifdeuren meerdere keren kritisch onder de loep genomen.
In eerste instantie was het de bedoeling om, vanwege budgettaire redenen, kleine stootdempers van Chinese makelij in de eindposities van de deuren te integreren. In een tweede stap besloot Dávid Garajszki echter – met het oog op de veeleisende klant en het belang van het project – om te kiezen voor kleine stootdempers ‘Made in Germany’, waarvan de betrouwbaarheid en hogere kwaliteit op de testbank bewezen zijn. Zo wilde hij mogelijke uitval na levering aan de klant voorkomen. Daarom nam hij in een vroeg stadium meerdere keren contact op met BIBUS. Hij wist dat deze systeemaanbieder een breed assortiment aan hydraulische producten in huis heeft.
Nobert Turi, salesmanager bij BIBUS, vertelt: “Mijn collega bij Metal 99 had twijfels over de kwaliteit van de aanvankelijk gekozen dempers uit China en vroeg mij opnieuw om advies. Ik heb hem toen de kleine stootdempers van ACE Stoßdämpfer aanbevolen, die wij exclusief in Hongarije distribueren. We hebben deze in dezelfde afmetingen en met vergelijkbare technische parameters als de Chinese dempers op voorraad, ook in grote aantallen.”
Na een uitgebreide, kosteloze levering van monsters en het uitvoeren van uitgebreide tests waren de verantwoordelijken bij Metal 99 overtuigd van de kwaliteit en levensduur van de hydraulische componenten van ACE. Wel lagen de prijzen hiervan hoger dan bij de Chinese producten. Dat was voor Turi aanleiding om zowel de Chinese dempers die in eerste instantie waren gebruikt als de concrete toepassing nog nauwkeuriger te analyseren.
Voor de 55 kilo zware schuifdeuren, die met een maximale snelheid van 2 m/s bewegen, was oorspronkelijk gekozen voor dempers met een energieopname van 59 Nm per slag. Omdat hij uit de jarenlange samenwerking met ACE weet dat het bedrijf bij al zijn kleine- en industriële stootdempers ruime veiligheidstoleranties incalculeert, deed hij de engineers van Metal 99 een nieuw voorstel.
Hoe valtesten en veiligheidstoleranties het verschil maken
Om dichter in de buurt te komen van het prijsniveau van de aanvankelijk geselecteerde dempers uit China, stelde Turi namens BIBUS de ACE-dempers van het type MC225EUMH voor. De parameters van deze dempers liggen met 41 Nm per slag onder de oorspronkelijk berekende waarde. Voor de zekerheid vroeg hij ACE om de te verwachten maximale overbelasting van de kleine dempers via valtesten in Langenfeld te valideren.
Voor dit ‘worst-case-scenario’ noemde hij de engineers van ACE de randvoorwaarden: een massa van 55 kg per coupédeur, die met een maximale snelheid van 2 m/s wordt opengerukt en waarvan de energie volledig door de dempers moet worden opgenomen. Vervolgens werd bij ACE de valtestopstelling ingericht en werden de gekozen kleine stootdempers op een krachtsensor geplaatst.
In de valtesten remden de dempers de massa exact op het juiste punt af. De zelfinstellende kleine stootdempers uit Duitsland doorstonden de overbelasting bovendien zonder schade aan de afdichtingen of aan andere kritische componenten, zoals de zuigerstang en de geleiding. Daardoor waren zowel BIBUS als het team van Metal 99 gerustgesteld: zelfs moedwillige manipulatie zorgt niet voor schade aan de schuifdeursystemen.
Dankzij de scherpe budgettering bleef er zelfs bij een scenario met vandalisme nog financiële ruimte over. Daardoor konden er naast de ACE-dempers ook nog inhouse vervaardigde rubberen buffers worden gemonteerd, die de eindposities en deurprofielen inclusief aandrijving extra beschermen.
Turi van BIBUS is onder de indruk van de combinatie van de service en de productkwaliteit van ACE: “Dit project laat heel goed zien met welke veiligheidsmarges alle stootdempers van ACE worden ontworpen. Het loont de moeite om de cataloguswaarden van alle aanbieders kritisch te vergelijken, vooral waar het gaat om de opgegeven energieopname. Als iemand bij vergelijkbare cilinder- en schroefdraadafmetingen hogere waarden opgeeft dan ACE, dan is dat naar mijn mening overdreven. En wie daaraan twijfelt, nodig ik graag uit voor een officiële vergelijkende test.”
Voor Péter Garajszki is die discussie inmiddels afgesloten. Hij kijkt samen met zijn team en tevreden klanten vooral vooruit – met een oplossing die veilig, comfortabel en bovenal duurzaam is.